Proverbia

De proverbia, ofte Spreuken van den allerwysten koning Salomon. Inhoudende allerlei schone, wyze, en godvrugtige leeringen, om in alle staten ende gelegenheden wysselyk ende godvrugtelyk te handelen. Zeer bekwaam om de jeugd in de scholen tot haar stigtinge te doen leren. Amsterdam, J. Ratelband en J. Bouwer, 1764.

      4º: A-C 8, gepag.: 48 pp. Op de titelpagina een afbeelding in houtsnede van een schoolklas met meester en leerlingen Papieren omslag, op binnenzijde omslag ex-libris (geplakt) van F.H.M. Ouwerling. Vgl Buijnsters (BNK) 1351-1385); Forum I, 253-255; Muller 979-987; De Vries 442; Waller 1478-1479 (alle andere edities) De Meyer, De volks- en kinderprent in de Nederlanden van de 15e tot de 20e eeuw (Antwerpen-Amsterdam 1962) p.265-274 Ontelbare malen herdrukt volksboekje met de spreuken van koning Salomon, waaruit de schooljeugd gedurende enkele eeuwen heeft leren lezen en schrijven. Volgens Buijnsters dateren de oudst bekende edities van omstreeks 1540; bij Muller komt nog een druk uit 1825 voor, waarbij hij opmerkt: "curieus bewijs van het taaie leven van dergelijke boekjes". Op de eerste 20 pagina's zijn de spreuken zowel uit een gotische als een civilité-letter gezet, de resterende pagina's bevatten alleen civilité. De firma J. Ratelband en J. Bouwer was van omstreeks 1760 tot omstreeks 1767 werkzaam als bijbeldrukker en uitgever van volks- en kinderprenten en van schoolboekjes als de 'Proverbia'. Jeronimus Ratelband overleed in 1767; vanaf dat jaar luidde de firmanaam Wed. J. Ratelband en J. Bouwer. Het jaar daarop verscheen een nieuwe druk van de 'Proverbia' met dit impressum. De hier aangeboden uitgave is zeldzaam: ze komt niet voor in de NCC en de bekende referentiewerken.